چسب مخصوص لوله‌کشی ساختمان چیست

چسب مخصوص لوله‌کشی ساختمان، که به آن **چسب PVC** یا **چسب لوله** نیز می‌گویند، یک نوع چسب صنعتی بسیار قوی و تک‌جزئی (Single component) است که برای اتصال لوله‌ها و اتصالات پلاستیکی (معمولاً از جنس PVC یا CPVC) به یکدیگر در سیستم‌های لوله‌کشی آب سرد و گرم، فاضلاب و آبرسانی استفاده می‌شود.

در ادامه به مهم‌ترین ویژگی‌ها، انواع و نحوه عملکرد آن می‌پردازیم:

### ۱. نحوه عملکرد (چسبندگی توسط حلال)
این چسب‌ها برخلاف چسب‌های معمولی که خشک می‌شوند، عملکرد شیمیایی دارند:
* **حلال شیمیایی:** این چسب‌ها حاوی حلال‌های قوی (مانند تترا هیدروفوران) هستند.
* **جوش شیمیایی:** وقتی چسب به لوله و اتصال زده می‌شود، سطح پلاستیک را حل می‌کند (نرم می‌کند).
* **اتصال:** با فشار دادن دو قطعه به هم، مولکول‌های پلاستیکِ دو قطعه با هم ترکیب شده و پس از خشک شدن حلال، یک اتصال یکپارچه، فلز-مانند و ضدآب ایجاد می‌کنند که از خودِ لوله محکم‌تر است.

### ۲. انواع چسب لوله‌کشی
چسب‌ها معمولاً بر اساس ضخامت (ویسکوزیته) و نوع کاربرد دسته‌بندی می‌شوند:

* **چسب رقیق (Thin):**
* برای لوله‌های با قطر کم (مثلاً ۲۰ میلی‌متر به پایین) و اتصالاتی که شیار (Lip) دارند استفاده می‌شود.
* به رنگ‌های آبی، سفید یا نارنجی موجود است.
* **چسب غلیظ (Medium/Thick):**
* برای لوله‌های با قطر متوسط (۲۰ تا ۵۰ میلی‌متر) و اتصالات بدون شیار استفاده می‌شود.
* رنگ آن معمولاً قرمز یا نارنجی است.
* **چسب دو جداره (Heavy Duty):**
* برای لوله‌های با قطر بالا (۵۰ میلی‌متر به بالا)، کارهای آب‌بندی سقف، استخر و لوله‌کشی‌های صنعتی است.
* معمولاً رنگ آن قهوه‌ای تیره یا مشکی است.

### ۳. کاربردهای اصلی
* سیستم‌های فاضلاب توکار و روکار.
* لوله‌کشی آب آشامیدنی (با استانداردهای بهداشتی خاص).
* آبیاری تحت فار، لوله‌کشی استخرها و آکواریوم‌ها.
* سیستم‌های تخلیه باران.

### ۴. نکات مهم هنگام استفاده (نکات فنی)
اگر قصد استفاده از این چسب‌ها را دارید، رعایت این موارد حیاتی است:
* ** تمیزکاری:** سطح لوله و اتصال باید کاملاً تمیز، خشک و عاری از چربی باشد.
* **قفل و بست (Fit):** لوله باید تا انتهای اتصال (تا خط ماکزیموم) فرو رود و یک چرخش ۳۰ درجه‌ای (ربع چرخش) به لوله داده شود تا چسب به صورت یکنواخت پخش شود.
* **زمان خشک شدن:**
* **گرفتن اولیه:** پس از ۱۰ دقیقه لوله‌ها به هم می‌چسبند.
* **مقاومت در برابر فشار:** پس از ۲۴ ساعت کامل می‌توانند آب را تحمل کنند.
* **خشک شدن کامل:** تا ۷ روز زمان می‌برد تا چسب به مقاومت نهایی برسد.
* **نبستن شیر آب:** در ۲۴ ساعت اول آب را با فشار باز نکنید (فقط جهت تست می‌توان آب را به آرامی باز کرد).
* **تهویه:** چون بخار چسب‌های PVC سمی و قابل اشتعال هستند، حتماً در فضای باز یا با تهویه مناسب کار کنید.
* **ایمنی:** حتماً از دستکش استفاده کنید، چون چسب به شدت به پوست می‌چسبد و باعث سوختگی و تاول می‌شود.

**معروف‌ترین برند چسب لوله در ایران:**
معمولاً برندهای **ایرانی** مانند **آریا** (Aria) و **سپاهان** و برندهای **خارجی** مانند **Tangit** (آلمان) و **Cement PVC** (ایتالیا) بیشترین استفاده را دارند.